O nauczycielach z dawnych lat Cz. I

Bezcennych informacji w tym zakresie dostarcza „Schematyzm Katolickich Szkół Powszechnych w Prowincji Śląskiej” wydany w 1900 roku w Prudniku. Ta publikacja jest skarbnicą wiedzy o placówkach oświatowych na terenie pruskiej części Śląska. Możemy w niej znaleźć spis wszystkich działających wówczas szkół wraz z liczbą klas w każdej z nich oraz informacją ilu dokładnie uczniów i z jakich miejscowości do nich uczęszczało. 

Nieco dowiadujemy się także o ówczesnych nauczycielach. Co ciekawe wszyscy z nich, bez wyjątku, byli wówczas mężczyznami. Poznajemy imię i nazwisko każdego z nich, a także dowiadujemy się, gdzie i kiedy ukończyli naukę w seminariach nauczycielskich. Wiemy także, ile zarabiał każdy z pedagogów. Tych informacji nie podamy jednak dla każdego z nich z osobno, gdyż dane te powtarzałyby się bardzo często.

Większość zwykłych nauczycieli mogła liczyć na roczną płacę w wysokości 1000 marek, z dodatkiem stażowym 120 marek oraz dostęp do mieszkania służbowego. Doświadczeni pedagodzy zarabiali nawet 300-400 marek więcej, a pojedynczy kierownicy największych szkół – w granicach 2000 marek. Ile były wówczas warte te pieniądze? Jako punkt odniesienia możemy przyjąć cenę bochenka chleba, która w 1900 roku wynosiła średnio 46 fenigów.

Spójrzmy zatem na szczegółowe informacje dotyczące naszych szkół. Prezentujemy je według przynależności ówczesnych inspektoratów szkolnych, które działały w granicach powiatów (opolski, kozielski) lub na terenie części powiatu (inspektorat w Leśnicy w zachodniej części powiatu strzeleckiego, inspektorat w Głogówku we wschodniej części powiatu prudnickiego).

Inspektorat szkolny w Koźlu
Szkoła w Januszkowicach liczyła 164 uczniów uczęszczających do trzech klas. Były to dzieci z samych Januszkowic, a także z Wielmierzowic, stanowiących wówczas osobną miejscowość. Jej kierownikiem był Leopold Braxator, który w 1858 roku ukończył Seminarium Nauczycielskie w Pyskowicach. Drugim nauczycielem był Paul Grenzer, który wykształcenie również odebrał w Pyskowicach, ukończywszy jednak seminarium równo 40 lat po swoim kierowniku. 

Inspektorat szkolny w Opolu
Do liczącej trzy klasy szkoły w Dąbrówce Górnej uczęszczało 189 dzieci z samej miejscowości. Pracowało tutaj dwóch stosunkowo młodych nauczycieli – Paul Steiner, który w 1891 roku ukończył Seminarium Nauczycielskie w Pyskowicach oraz Josef Wahner, absolwent Seminarium Nauczycielskiego z Białej w roczniku 1896.

Bardzo duża, siedmioklasowa szkoła w Krapkowicach liczyła 441 uczniów. Kierownikiem i zarazem miejscowym organistą był tutaj Johannes Masseli, absolwent seminarium w Pyskowicach z 1875 roku. Z pozostałych nauczycieli najbardziej doświadczonym był Hugo Klemty (absolwent z Białej z rocznika 1881), a następnie Theodor Kraut (Biała, 1886 rok), Karl Niedziella (Głogówek, 1887 rok), Robert Schyra (Pyskowice, 1888 rok), Karl Seiffert (Brzeg, 1896 rok) oraz Karl Nickel (Bystrzyca Kłodzka, 1896 rok).

Do trzyklasowej szkoły w Rogowie chodziło 215 dzieci z Rogowa, Gwoździc i Posiłku. Funkcję jej kierownika pełnił Alexander Schall, który ukończył seminarium w Głogówku w 1858 roku. Obok niego pracowali tutaj stosunkowo nowi w zawodzie Emil Schall, który cztery lata wcześniej ukończył naukę w Prószkowie, oraz Josef Schätz, który dwa lata wcześniej ukończył naukę w Prószkowie.

Również trzy klasy miała licząca 204 uczniów szkoła w Straduni. Pracowało tutaj dwóch młodych nauczycieli: Johannes Moczigemba, który 1894 roku ukończył Seminarium Nauczycielskie w Oleśnie oraz Josef Schneider, który w 1898 roku ukończył Seminarium Nauczycielskie w Głogówku.

Nieco mniejsza była trójklasowa szkoła w Żużeli, do której chodziło180 dzieci. Pracowali tutaj Anton Jelitto, absolwent seminarium z Opola z 1877 roku oraz Alfred Bammert, absolwent seminarium z Brzegu z 1896 roku.

Również trzy klasy miała placówka w Żywocicach. Uczęszczało tutaj 140 dzieci. Pracowali w niej Karl Tischbier, który w 1883 roku ukończył seminarium w Białej, oraz Franz Holze, który w 1896 roku ukończył seminarium w Hildesheim.

 Zanim skomentujesz przeczytaj całość w aktualnym wydaniu Tygodnika Krapkowickiego z 19 września - e-wydanie dostępne tutaj.