Odporność dzieci - jak wspierać układ immunologiczny przez cały rok

Lek. med. Stefania Rayad, pediatra oraz specjalistka neurologii dziecięcej i terapii autyzmu, od lat wspiera rodziny w dbaniu o zdrowie najmłodszych. Dzięki doświadczeniu i indywidualnemu podejściu jest jedną z najbardziej cenionych ekspertów w regionie.

- Jakie są najważniejsze czynniki wpływające na odporność dziecka – i które z nich możemy kontrolować?
- Układ odpornościowy rozwija swoje możliwości obronne od okresu niemowlęcego aż do ok. 12. roku życia. Najbardziej naturalnym sposobem wzmacniania odporności u noworodków i niemowląt jest karmienie piersią, ponieważ mleko matki zawiera przeciwciała chroniące przed infekcjami. Wspieranie odporności jest kluczowe, ponieważ wpływa na zdrowie w późniejszych latach. U starszych dzieci – podobnie jak u dorosłych – największe znaczenie mają: odpowiednia dieta, prawidłowa ilość snu oraz regularna aktywność fizyczna.

- Czyli opieramy się na trzech filarach: dieta, sen i aktywność fizyczna?
- Tak. Dieta powinna być dostosowana do wieku i zawierać niezbędne składniki: witaminy, białka, tłuszcze, żelazo, cynk oraz kwasy DHA. Szczególnie ważna jest witamina D, dlatego jej suplementacja powinna być regularna i dobrana odpowiednio do wieku. Często obserwuje się u dzieci niedobory witaminy D3, co może prowadzić do obniżenia odporności.

Ogromne znaczenie ma również sen – zwłaszcza u najmłodszych. To właśnie w czasie snu organizm regeneruje się, a układ odpornościowy pracuje najintensywniej. Dzieci powinny spać długo, regularnie i w stałych porach. Utrzymanie około 10 godzin nieprzerwanego snu u starszych dzieci znacząco wpływa na ich odporność i ogólne funkcjonowanie.

Trzecim filarem jest ruch, najlepiej na świeżym powietrzu i z dala od smogu. Spacery, zabawa na placu zabaw, jazda na rowerze czy inne formy aktywności wspierają pracę układu oddechowego i poprawiają kondycję. Równie ważny jest dobór ubioru – dziecko nie powinno być ani przegrzewane, ani wychładzane. Umiar w tej kwestii to podstawa.

- Czy częste infekcje u dzieci to coś naturalnego, czy sygnał do dalszej diagnostyki?
- W żłobku i przedszkolu dzieci są bardziej narażone na infekcje. U maluchów z niższą odpornością choroby mogą występować częściej. Lekkie infekcje warto początkowo leczyć domowymi sposobami, aby dać układowi odpornościowemu szansę na samodzielną walkę. Każde przeziębienie to swego rodzaju trening – dzięki temu z czasem organizm radzi sobie coraz lepiej. Dzieci chorują częściej, ponieważ ich układ immunologiczny nie jest jeszcze w pełni dojrzały, dlatego tak ważne jest jego wspieranie przez cały rok. Oczywiście, jeśli infekcja się przedłuża lub towarzyszy jej gorączka, należy skonsultować się z lekarzem. Warto pamiętać, że na odporność negatywnie wpływa również stres.

- Jakie są najczęstsze mity na temat wzmacniania odporności dzieci?
- Najczęstszym mitem jest przekonanie, że dziecko powinno być zawsze bardzo ciepło ubrane – co często prowadzi do przegrzewania. Kolejny mit dotyczy noworodków, które według niektórych należałoby chronić przed wszystkimi drobnoustrojami. To błędne podejście – kontakt z patogenami w kontrolowanych warunkach jest niezbędny, by układ odpornościowy nauczył się prawidłowego działania. Nieprawdziwe jest również twierdzenie, że sen nie ma wpływu na odporność. Jest wręcz przeciwnie – sen odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu immunologicznego.

Z kolei trafne i naukowo potwierdzone jest stwierdzenie, że odporność zaczyna się w jelitach. Znajduje się tam aż 70% komórek odpornościowych, dlatego dieta bogata w błonnik, warzywa, owoce i produkty naturalne ma ogromne znaczenie dla zdrowia każdego człowieka.

- Czy suplementacja witamin i probiotyków ma sens – i kiedy warto po nią sięgać?
- Suplementacja witamin i probiotyków może wspierać odporność. Idealnie byłoby dostarczać wszystkie potrzebne składniki wyłącznie z dietą, jednak w praktyce nie zawsze jest to możliwe. Dlatego warto rozważyć suplementację – zwłaszcza wtedy, gdy istnieje ryzyko niedoborów lub dieta dziecka nie jest w pełni zbilansowana. Probiotyki pozytywnie wpływają na florę jelitową, która, jak wspomniałam, jest kluczowym elementem gospodarki immunologicznej. Oczywiście warto wybierać suplementy dopasowane do wieku i konsultować ich wybór z lekarzem.

-Dziękuję za rozmowę.

Zadanie współfinansowane z budżetu powiatu krapkowickiego.