Zanieczyszczenia powietrza nie ograniczają się wyłącznie do smogu, choć ten jest szczególnie groźny dla naszego zdrowia. Szacuje się, że zanieczyszczone powietrze przyczynia się w Polsce do około 40 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie. Oprócz smogu powietrze może być zanieczyszczone na wiele innych sposobów. Wraz z nadejściem jesieni temat jego jakości powraca ze zwielokrotnioną siłą. Warto więc wiedzieć, co możemy zrobić - zarówno na własnym podwórku, jak i systemowo - aby ograniczyć ich szkodliwy wpływ na nasze zdrowie i środowisko. Przyjrzymy się temu, co możemy zrobić dla czystszego powietrza w powiecie krapkowickim.
Smog to nie są zwykłe zanieczyszczenia
Słowo „smog” pochodzi z języka angielskiego i jest połączeniem dwóch wyrazów: smoke – dym oraz fog – mgła. Miejski smog to skomplikowana mieszanina substancji toksycznych, do których zaliczamy m.in. dwutlenek węgla (CO₂), dwutlenek siarki (SO₂), tlenki azotu (NO₂), silnie kancerogenny benzo(a)piren (B(a)P) oraz drobne pyły zawieszone (PM₁₀ i PM₂,₅). Najbardziej niebezpieczne dla zdrowia są drobiny, które mogą wnikać głęboko do pęcherzyków płucnych, a nawet przedostawać się do krwiobiegu. W ten sposób mogą uszkadzać układ oddechowy i krążenia.
Głównym źródłem tego zagrożenia jest niska emisja, czyli emisja szkodliwych dymów do wysokości 40 metrów. W praktyce są to przede wszystkim przydomowe kotły i piece na paliwa stałe oraz transport drogowy. Indywidualne ogrzewanie budynków odpowiada za 78–87% krajowej emisji benzo(a)pirenu. Zjawisku gromadzenia się zanieczyszczeń sprzyjają warunki zimowe, czyli obniżenie temperatury przy powierzchni ziemi oraz brak wiatru. W takich warunkach zanieczyszczenia pozostają uwięzione przy powierzchni ziemi, zwiększając narażenie mieszkańców na ich działanie.
Dodatkowym elementem są bioaerozole – cząstki stałe i ciekłe zawierające mikroorganizmy, które mogą być przenoszone przez wiatr m.in. z kompostowni, oczyszczalni ścieków oraz składowisk odpadów.
Zieleń jako biofiltr i jej cicha walka ze stresorami
Drzewa i inne rośliny działają jak naturalny filtr powietrza – zatrzymują część pyłów, pochłaniają niektóre zanieczyszczenia i pomagają obniżać temperaturę podczas upałów. Zieleń łagodzi też efekt miejskiej wyspy ciepła.
Jednocześnie rośliny są narażone na zanieczyszczenia, suszę, zasolenie gleby i osiadanie pyłów na liściach. Ubitą glebę trudniej napowietrzyć, a osłabione drzewa gorzej radzą sobie z oczyszczaniem powietrza.
Dlatego zwiększanie ilości zieleni to dobre i stosunkowo tanie rozwiązanie także dla powiatu krapkowickiego. Nowe drzewa, pasy zieleni i zazielenianie przestrzeni mogą poprawiać jakość powietrza i lokalny mikroklimat. Nie zastąpią jednak ograniczania emisji, lecz powinny je uzupełniać.
Praktyczne kroki przed sezonem grzewczym - co możemy zrobić?
Przed sezonem grzewczym warto sprawdzić źródła ciepła. Wymiana starych pieców na niskoemisyjne ogrzewanie lub podłączenie do sieci ciepłowniczej to najważniejszy krok w ograniczaniu emisji.
W powiecie krapkowickim warto również zwiększać ilość zieleni. Dobrze dobrane drzewa i pasy zieleni mogą zatrzymywać część pyłów, poprawiać mikroklimat i wspierać cyrkulację powietrza.
W miastach można rozwijać także zielone ściany, pnącza i ogrody dachowe. Zimą ważne jest natomiast ograniczenie soli drogowej, która szkodzi drzewom i glebie.
Zmiany długoplanowe
Trwała poprawa jakości powietrza wymaga działań na wielu poziomach. Potrzebne są czystsze źródła energii, modernizacja ogrzewania, termomodernizacja budynków oraz rozwój sieci ciepłowniczych i odnawialnych źródeł energii.
Ważne są również zmiany w przemyśle – nowoczesne filtry, elektrofiltry, hermetyzacja instalacji czy odsiarczanie spalin. Równie istotne jest dobre planowanie przestrzeni. Ochrona korytarzy przewietrzania, nowe drzewa i pasy zieleni, zielone dachy, pnącza, ogrody deszczowe oraz odbetonowanie mogą poprawiać lokalny mikroklimat.
Nie można pomijać transportu. Rozwój komunikacji publicznej, ścieżek rowerowych, pojazdów elektrycznych i ograniczanie ruchu starych samochodów spalinowych pomagają zmniejszać emisję. Uzupełnieniem powinny być regularne pomiary jakości powietrza, kontrole emisji oraz edukacja mieszkańców dotycząca ogrzewania, oszczędzania energii i ograniczania odpadów.
W powiecie krapkowickim warto więc łączyć kilka działań jednocześnie: modernizować ogrzewanie, zwiększać ilość zieleni, rozwijać transport i lepiej planować przestrzeń. To rozwiązania, które mogą przynieść efekty nie tylko w jednym sezonie grzewczym, ale również w kolejnych latach.
Zadanie współfinansowane z budżetu powiatu krapkowickiego.
Napisz komentarz
Komentarze