Teraz Odra jest bardziej czysta

Mowa o międzynarodowej akcji Czysta Odra, jaką zainicjował Dominik Dobrowolski, wrocławski ekolog i podróżnik , który został nagrodzony tytułem Społecznika Roku 2021 w prestiżowym konkursie tygodnika „Newsweek Polska”. Kilka lat temu rzucił hasło, by posprzątać wspólnie Odrę. Odpowiedziało na nią wielu wodniaków, ekologów i wszyscy, którym stan naszego środowiska nie jest obojętny. W tym roku akcja odbyła się po raz kolejny – ale w niespotykanych dotąd rozmiarach.

Wielkie sprzątanie trwało od 29 kwietnia do 8 maja i objęło teren dorzecza Odry, czyli obszar o długości 850 km i zróżnicowanej szerokości. Porządkowano również dopływy rzeki, m.in. Wartę, Nysę Kłodzką, Nysę Łużycką, Bóbr, Troję, Oławę, Pełcznicę, Prudnik. W tym roku bardzo aktywnie udział w akcji wzięła  również Opolszczyzna.  

Zanim rozpoczęto wielkie społeczne sprzątanie, trzeba było akcję przygotować, a było to ogromne przedsięwzięcie. Organizatorzy przez kilka ostatnich miesięcy propagowali Czystą Odrę, zapraszając do udziału zarówno osoby indywidualne, jak i grupy mieszkańców, szkoły, stowarzyszenia, samorządy, firmy, media… Odzew okazał się ogromny, również ze strony Czechów i Niemców. W wielu miejscowościach sprzątanie połączono z dodatkowymi atrakcjami takimi jak ogniska, pikniki, zabawy dla dzieci, były też nagrody i upominki od partnerów akcji. Każda z akcji miała swojego koordynatora, który zajmował się organizacją logistyczną działań (wyznaczenie terminu i terenu, zorganizowanie odbioru zebranych odpadów, worków na śmieci, rękawic, chwytaków itp.). W działania włączyły się lokalne porty, przystanie kajakowe, strażacy, ratownicy WOPR, wędkarze, straż rybacka, a czasem nawet nurkowie.   

Lokalnie akcje odbywały się też pod patronatem marszałków województw: opolskiego, dolnośląskiego, lubuskiego i zachodniopomorskiego, a także prezydentów, burmistrzów i wójtów większości nadodrzańskich miast i gmin. Praktycznie wszędzie, gdzie się odbywały, zaliczały sukces. 

Tak było na przykład w Krapkowicach, gdzie wielkie sprzątanie nadrzecznej okolicy odbyło się po raz pierwszy. Wydarzenie miało miejsce 6 maja i zorganizowała je grupa inicjatywna Odrakajakiem. To grupa pasjonatów, która zawiązała się, wyznaczając sobie cel przepłynięcia kajakami z Krapkowic do Świnoujścia.

- Spływ ze startem 24 czerwca to nasz cel podstawowy, ale chcemy też promować nasze wydarzenia i działania na rzecz turystycznego wykorzystania Odry, w których wspierają nas nasi partnerzy tacy jak na przykład Muzeum Wsi Opolskiej czy Muzeum Śląska Opolskiego i 11 kolejnych instytucji kultury – wymienia Jacek Jadam z grupy inicjatywnej. - Patronatu udzielili nam m.in. marszałek województwa opolskiego, burmistrz Krapkowic czy prezydent Opola… Społeczna akcja sprzątania prowadzona była wzdłuż naszej trasy spływu. Nie można efektywnie wypoczywać na Odrze, jeśli będzie ona zaśmiecona. Jest to problem, dlatego bez wahania odpowiedzieliśmy na hasło mówiące o tym, że „każdy może posprzątać swój kawałek rzeki”. 

Na sprzątanie przybyło sporo osób, w tym całe rodziny z dziećmi. Plon akcji okazał się zaskakujący. Poza standardowymi butelkami, plastikowymi opakowaniami po jedzeniu wyławiano krzesła, kanapy, lodówki, niezliczoną ilość opon, a także odpady budowlane, rowery, różnego rodzaju złom, fragmenty odzieży czy sprzęt sportowy…

W gminie Dobrzeń Wielki w akcję sprzątania zaangażował się urząd gminy, który koordynował działania. Wzięła w niej udział rzesza osób, m.in. również radni, rady sołeckie, strażacy OSP i Koło Wędkarskie Turawa. Na koniec odbyło się ognisko integracyjne. 

Inicjator akcji podkreśla, że takie coroczne sprzątanie ma ogromne znaczenie:

- Dziękuję za 10 dni akcji Czysta Odra. Dzięki Wam jest czyściej nad Odrą i w jej dorzeczu – napisał po zakończeniu działań na Facebooku Dominik Dobrowolski. 

Jak argumentuje ekolog, takie działania mają ogromne znaczenie nie tylko ze względu na środowisko, ale i na turystykę: nie da się prawdziwie wypoczywać i rekreować w brudnym otoczeniu. Stan rzek to tylko fragment problemu. 80 procent śmieci, jakie trafiają do Bałtyku, pochodzi właśnie z nich. Nie może być czystego morza bez czystych rzek.

Póki co Odra po raz kolejny została wysprzątana. Jak długo pozostanie czysta? To zależy od nas wszystkich. Dopóki nasza mentalność nie zmieni się i wszyscy nie poczujemy się współodpowiedzialni za środowisko, takie akcje jak Czysta Odra będą ogromnie potrzebne.

Szczegóły i więcej informacji z powiatu krapkowickiego w aktualnym wydaniu Tygodnika Krapkowickiego z 26 lipca - e-wydanie dostępne tutaj.