Masz zwolnienie lekarskie? Od 13 kwietnia łatwiej stracisz zasiłek. ZUS wprowadza nowe zasady

Nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich

Zmiany w przepisach mają doprecyzować sytuacje, w których osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim może stracić prawo do zasiłku chorobowego.

Zgodnie z nowymi regulacjami, ubezpieczony utraci świadczenie za cały okres zwolnienia, jeśli w czasie niezdolności do pracy będzie:

• wykonywać pracę zarobkową,
• podejmować aktywność niezgodną z celem zwolnienia, czyli taką, która utrudnia leczenie lub wydłuża rekonwalescencję.

Przepisy dokładniej definiują również, czym jest praca zarobkowa. Za taką uznaje się każdą czynność wykonywaną w celu osiągnięcia zarobku, niezależnie od formy zatrudnienia.

Jednocześnie ustawodawca podkreśla, że niektóre działania – tzw. czynności incydentalne – nie będą traktowane jako praca zarobkowa, o ile wynikają z ważnych okoliczności. Nie może to być jednak polecenie pracodawcy.

Co wolno na zwolnieniu lekarskim?

Nowe przepisy nie zmieniają podstawowej zasady – zwolnienie lekarskie ma służyć leczeniu i powrotowi do zdrowia.

Dlatego podczas L4 można wykonywać jedynie:

• zwykłe czynności życia codziennego,
• działania wynikające z wyjątkowych sytuacji życiowych.

Każdy przypadek będzie jednak oceniany indywidualnie przez ZUS podczas kontroli.

Kontrole zwolnień lekarskich – nowe zasady

Zmianie ulegną także przepisy dotyczące kontroli prawidłowego wykorzystywania zwolnień lekarskich.

Nowe regulacje określają m.in.:

• uprawnienia osób przeprowadzających kontrolę,
• obowiązki osoby kontrolowanej,
• zasady sporządzania protokołu z kontroli,
• możliwość składania zastrzeżeń do ustaleń kontrolerów.

Kontrolujący będą mogli m.in. legitymować osobę przebywającą na zwolnieniu, aby potwierdzić jej tożsamość.

Zmieni się również wzór upoważnienia do kontroli oraz protokołu pokontrolnego, które zostaną określone w nowym rozporządzeniu.

Zmiany w orzecznictwie lekarskim ZUS

Od 13 kwietnia zmienią się także przepisy dotyczące orzecznictwa lekarskiego w ZUS oraz kwalifikacji osób wydających decyzje medyczne.

Nowością będzie możliwość wydawania niektórych orzeczeń także przez inne osoby wykonujące zawody medyczne.

Przykładowo:

• fizjoterapeuci będą mogli wydawać orzeczenia w sprawach rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS,
• pielęgniarki i pielęgniarze będą mogli orzekać w sprawach niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Zmieni się także katalog lekarzy mogących pracować jako orzecznicy. Oprócz specjalistów będą to mogli być również:

• lekarze odbywający specjalizację,
• lekarze z co najmniej 5-letnim stażem pracy, nawet bez tytułu specjalisty.

ZUS zapowiada także bardziej elastyczne formy współpracy z kadrą medyczną – zarówno w oparciu o umowę o pracę, jak i umowy cywilnoprawne.

To dopiero początek reformy

Zmiany, które wejdą w życie w kwietniu, są tylko częścią szerszej reformy systemu orzecznictwa lekarskiego w ZUS.

Kolejne modyfikacje – dotyczące m.in. organizacji postępowania orzeczniczego oraz nowych procedur wydawania orzeczeń – mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.