Obszary chronione w powiecie krapkowickim

Powiat krapkowicki to miejsce, gdzie natura nierozerwalnie splata się z historią i kulturą, a jego walory przyrodnicze są ściśle związane z doliną Odry. Choć często mijamy te tereny w codziennym pośpiechu, skrywają one unikaty na skalę europejską – od tzw. żywych skamieniałości po urocze gryzonie i, choć wzbudzające postrach, rzadkie gatunki gadów, które po latach powracają na nasze łąki i do lasów.

Obszary chronione w powiecie krapkowickim
Obszary chronione to tereny objęte różnymi formami ochrony, których celem jest zachowanie cennych gatunków, siedlisk i krajobrazów dla przyszłych pokoleń. Ochrona może mieć charakter bierny, polegający na ograniczeniu ingerencji człowieka, lub czynny, wymagający działań wspierających przyrodę. W powiecie krapkowickim występuje kilka ważnych form ochrony – rezerwaty przyrody Gogolińskie Gniewosze, Lesisko i Kamień Śląski, Park Krajobrazowy Góra Św. Anny, obszary chronionego krajobrazu Bory Niemodlińskie i Łęg Zdzieszowicki, obszary Natura 2000, m.in. Żywocickie Łęgi i Łęg Zdzieszowicki, a także użytki ekologiczne, takie jak Stara Odra. Dzięki temu bogactwu form ochrony przyrody powiat krapkowicki pozostaje miejscem, w którym naprawdę jest co odkrywać i doceniać – zarówno podczas dłuższych wycieczek, jak i zwykłych spacerów po okolicy.

Obszary chronionego krajobrazu 
Obszary chronionego krajobrazu to rozległe tereny wyróżniające się cennymi walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi. Często przenikają się z innymi formami ochrony przyrody np. obszarami Natura 2000. Ich zadaniem jest ochrona przyrody przy jednoczesnym umożliwieniu zrównoważonego użytkowania, m.in. przez rolnictwo, leśnictwo oraz turystykę. Jednym z najcenniejszych takich obszarów są Bory Niemodlińskie – rozległy kompleks leśny położony między dolinami Odry i Nysy Kłodzkiej. Dominują tu bory sosnowe i mieszane, którym towarzyszą torfowiska oraz stawy rybne. W lasach można spotkać rzadkie storczyki, takie jak kruszczyk szerokolistny, lilię złotogłów, a także bogatą faunę, w tym pięć gatunków gadów, trzy gatunki płazów oraz chronione nietoperze, takie jak mopek i nocek duży. Przyrodniczą ciekawostką jest występowanie rzadkiej ropuchy paskówki. Drugim wyjątkowym obszarem jest Łęg Zdzieszowicki w dolinie Odry – unikatowa na Opolszczyźnie enklawa lasów łęgowych. Największą osobliwością jest występowanie skrzypu olbrzymiego, nazywanego żywą skamieniałością, który ma tu jedno z zaledwie dwóch stanowisk w całym regionie. Łęg tworzą przede wszystkim jesiony, olchy i okazałe dęby, a wiosną runo leśne pokrywają łany śnieżyczki przebiśniegu i cebulicy dwulistnej.

Park krajobrazowy Góra Św. Anny
Najbardziej rozpoznawalnym obszarem chronionym w powiecie krapkowickim jest Park Krajobrazowy Góra Św. Anny, obejmujący fragmenty gmin Zdzieszowice i Gogolin. Chroni wyjątkowy krajobraz o krasowej i wulkanicznej genezie, z wapiennymi wzgórzami, wąwozami, wywierzyskami oraz słynnym wzniesieniem – Górą Św. Anny (404 m n.p.m.). Łączy ochronę walorów przyrodniczych, historycznych i kulturowych, a jego dziedzictwo należy do najcenniejszych w regionie. Występuje tu około 400 gatunków roślin, w tym storczyki i murawy kserotermiczne, a także liczne gatunki zwierząt, m.in. jelenie, sarny, borsuki, chronione nietoperze oraz ptaki drapieżne, takie jak myszołów i pustułka.

Rezerwaty 
Rezerwat Gogolińskie Gniewosze to pierwszy rezerwat faunistyczny w województwie opolskim, utworzony w celu ochrony gniewosza plamistego – rzadkiego i całkowicie niegroźnego dla człowieka węża. Żyje tu prawdopodobnie najliczniejsza populacja tego gatunku w Polsce. Szczególna jest tutaj mozaika skał, muraw kserotermicznych, lasów i niewielkich zbiorników wodnych, które stanowią ostoję innych ciekawych gatunków zwierząt: modliszki zwyczajnej, rzekotki drzewnej i traszki grzebieniastej. Rezerwat Kamień Śląski został utworzony dla ochrony jarzębu brekinii (brzęku) – rzadkiego drzewa, które występuje w tutejszym lesie mieszanym. Na jego terenie stwierdzono również wiele cennych roślin, w tym chronione storczyki: gnieźnika leśnego, podkolana białego, kruszczyka szerokolistnego i buławnika wielkokwiatowego. Szczególną ciekawostką jest fakt, że właśnie w okolicach Kamienia Śląskiego prowadzony jest program reintrodukcji susła moręgowanego – niewielkiego gryzonia, którego ostatnia duża polska kolonia występowała tu w latach 70. XX wieku. Z kolei rezerwat Lesisko położony w pobliżu Żyrowej chroni naturalny starodrzew bukowy rozwijający się w głębokim wąwozie krasowym. Panujący tam wilgotny i chłodniejszy mikroklimat sprzyja występowaniu rzadkich gatunków roślin, m.in. żywca dziewięciolistnego, buławnika wielkokwiatowego i wawrzynka wilczełyko. Wśród drzew i leśnego runa znajdują schronienie także cenne gatunki zwierząt – m.in. popielica, orzesznica oraz ptaki związane ze starymi lasami, takie jak dzięcioł zielonosiwy czy muchołówka białoszyja.

Zadanie współfinansowane z budżetu powiatu krapkowickiego.