Różny wiek i różne problemy
Do gabinetów okulistycznych zgłaszają się osoby w każdym wieku – i młodsi, i starsi. Wśród pierwszej z wymienionych grup, stale rośnie świadomość na temat chorób i wad wzroku. Często zgłaszają się na wizyty kontrolne, chcąc zbadać wzrok, by wykryć i zdiagnozować ewentualne problemy. Ma to związek z korzystaniem z telefonów, komputerów i tabletów, co sprzyja przeciążeniu narządu wzroku. Podobnie jak u osób w średnim wieku, najczęściej diagnozuje się u nich krótkowzroczność, nadwzroczność oraz astygmatyzm. U osób starszych natomiast częściej występują choroby takie jak zaćma, jaskra czy schorzenia wynikające z chorób ogólnoustrojowych, np. retinopatia cukrzycowa lub zmiany naczyniowe związane z nadciśnieniem.
Obserwacja – ważna rzecz
Istotnym elementem jest świadomość i obserwacja, szczególnie jeśli mowa o rodzicach.
– Jeśli dziecko potyka się o zabawki lub inne przedmioty leżące na podłodze, zbliża zabawki bardzo blisko twarzy, podchodzi pod sam ekran monitora czy telewizora – to są sygnały ostrzegawcze. Małe dziecko nie powie, że jednym okiem widzi lepiej, a drugim gorzej, dlatego rodzice powinni traktować takie zachowania jako powód do natychmiastowej konsultacji okulistycznej – wyjaśnia Bożena Świątek lekarz specjalista w dziedzinie okulistyki z OKO‑MED w Krapkowicach.
Specjalistka chorób oczu podkreśla, że świadomość rodziców rośnie. Coraz częściej zapisują dzieci na profilaktyczne badania, zanim pojawią się wyraźne objawy. W przypadku osób starszych sytuacja wygląda inaczej – część pacjentów nie dostrzega symptomów chorób, a niekiedy nie rozumie zaleceń lekarza, co utrudnia leczenie i opóźnia diagnozę.
Ważne są regularne badania
Najczęstsze choroby oczu – takie jak zwyrodnienie plamki, zwyrodnienie bieguna tylnego czy jaskra – są trudne do wykrycia na wczesnym etapie bez specjalistycznego sprzętu.
– Wiele schorzeń narządu wzroku rozwija się stopniowo. Przykładem jest zaćma, czyli naturalny proces starzenia się soczewki. Z czasem traci ona przejrzystość: z klarownej, „jak szyba”, staje się coraz bardziej przymglona. Organizm potrafi się do tego adaptować, dlatego pacjent często nie zauważa pogorszenia i myśli, że „tak ma być”.
Jedynym wyjątkiem jest ostra jaskra, której objawy – ból oka, ból głowy, łzawienie – pojawiają się nagle i wymagają natychmiastowej reakcji.
Warto podkreślić jedną rzecz: wzroku nie da się zbadać samodzielnie. Możemy jedynie zauważyć coraz mniej wyraźne widzenie czy pogorszenie ostrości w jednym oku. Takie objawy są wystarczającym powodem, by zgłosić się do specjalisty.
– Żadna „domowa metoda” nie zastąpi profesjonalnego badania. – dodaje Bożena Świątek - Ostrość wzroku to jedyne, co jesteśmy w stanie ocenić samodzielnie. Tylko okulista może sprawdzić ciśnienie wewnątrzgałkowe – zupełnie inne niż ciśnienie ogólne – oraz obejrzeć dno oka, czego w warunkach domowych nie da się zrobić. Oko jest małym, ale wyjątkowo skomplikowanym organem, podatnym na wiele chorób, których nie da się wykryć bez odpowiedniego sprzętu.
Warto pamiętać również o tym, że każdy ośrodek dysponuje innym wyposażeniem, co wpływa na czas diagnostyki i możliwości wykrywania chorób.
Dbanie o oczy
W dbaniu o oczy kluczowe są konkretne zasady. Jedną z najważniejszych jest regularne odrywanie wzroku od ekranu i patrzenie w dal podczas pracy przy komputerze czy czytania. Istotne jest również odpowiednie oświetlenie oraz dieta bogata w witaminy A, C i E, a także w cynk i luteinę – znajdziemy je m.in. w zielonych warzywach liściastych, rybach, orzechach, fasoli czy kaszy. Ważne jest też regularne nawilżanie oczu odpowiednimi kroplami, które pomagają je oczyścić. Należy unikać używek oraz suchego powietrza.
W przypadku długiego patrzenia na bliską odległość – np. na ekran komputera czy telefonu – konieczne są przerwy, które pozwalają rozluźnić akomodację oczu. Zaleca się robić krótkie przerwy, żeby odciążyć ten organ od wytężonej pracy. Nie można spędzać całych dni przy telefonie. Ważna jest również odległość od ekranu – pół metra.
Mity
Wokół badań i zabiegów okulistycznych narosło wiele mitów. Bożena Świątek wskazuje jeden z łagodniejszych, z którym pacjenci wciąż się zgłaszają:
– Często pacjenci są przekonani, że podczas zabiegu „wyciąga się oko”. Wyobrażają sobie, że siedzą na fotelu, a my wyjmujemy gałkę oczną i operujemy ją na stole.
Do najczęściej powtarzanych mitów dotyczących dbania o wzrok należą m.in. przekonanie, że czytanie w nocy trwale psuje wzrok (nie psuje, o ile zadbamy o odpowiednie oświetlenie), że noszenie okularów „pogarsza oczy”, albo że wady refrakcji – takie jak krótkowzroczność – można wyleczyć ćwiczeniami.
Zadanie współfinansowane z budżetu powiatu krapkowickiego.
Napisz komentarz
Komentarze