4 października 2026 roku zmarł prof. dr hab. Franciszek Antoni Marek – historyk, pedagog, nauczyciel akademicki i pierwszy demokratycznie wybrany rektor Uniwersytetu Opolskiego. Miał 95 lat. Dla Gogolina był jednak nie tylko wybitnym profesorem. Z tym miastem związał większą część swojego życia.
Wiadomość o śmierci prof. Franciszka Marka poruszyła środowisko akademickie i mieszkańców Gogolina. Samorząd miasta pożegnał go jako wybitnego historyka i pedagoga, profesora nauk humanistycznych, pierwszego rektora Uniwersytetu Opolskiego oraz wieloletniego działacza społecznego i oświatowego.
– Z głębokim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci prof. dr. hab. Franciszka Marka – napisali burmistrz Gogolina Krzysztof Reinert i przewodniczący Rady Miejskiej Adrian Mróz, składając kondolencje rodzinie i bliskim.
Do Gogolina trafił jako 22-letni nauczyciel
Franciszek Antoni Marek urodził się 18 grudnia 1930 roku w Bełku koło Rybnika. Jego rodzinne korzenie sięgały również ziemi strzeleckiej. Dziadek profesora, Adam Marek, pochodził z Lichyni pod Leśnicą i był działaczem polskim na Górnym Śląsku.
Po wojnie Franciszek Marek studiował polonistykę na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1953 roku otrzymał skierowanie do pracy w Liceum Ogólnokształcącym w Gogolinie. Miał wtedy zaledwie 22 lata.
Rok później rozpoczął pracę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu. Z opolską uczelnią pozostał związany przez kolejne dziesięciolecia.
To właśnie Gogolin stał się jednym z najważniejszych miejsc jego życiorysu. Tu zaczynał jako młody nauczyciel. Tu mieszkał i pozostawał związany z lokalną społecznością przez kolejne dekady.
W 2003 roku samorząd Gogolina przyznał mu odznakę „Zasłużony dla miasta Gogolina”.
Z Gogolina na szczyt opolskiej nauki
Kariera akademicka Franciszka Marka rozwijała się równolegle z jego związkami z Opolszczyzną.
Na Wyższej Szkole Pedagogicznej przechodził kolejne szczeble kariery. Był m.in. kierownikiem jednostki zajmującej się historią oświaty i wychowania, prodziekanem, dziekanem i prorektorem.
Doktorat obronił w 1964 roku na Uniwersytecie Wrocławskim, a habilitował się na Uniwersytecie Jagiellońskim. W swojej pracy naukowej zajmował się m.in. historią oświaty i wychowania, literaturą oraz dziejami Śląska i relacjami polsko-niemieckimi.
Najważniejszy moment w jego akademickiej biografii przyszedł w 1995 roku.
3 kwietnia 1995 roku Franciszek Marek został wybrany pierwszym demokratycznie wybranym rektorem Uniwersytetu Opolskiego. Funkcję sprawował przez rok. Uniwersytet Opolski do dziś wymienia go wśród swoich rektorów w latach 1995–1996.
Nie był przy tym człowiekiem, który pojawił się na opolskiej uczelni dopiero wraz z powstaniem Uniwersytetu Opolskiego. Jego związek z opolskim środowiskiem akademickim trwał od początków pracy naukowej.
W marcu 2024 roku, podczas obchodów 30-lecia Uniwersytetu Opolskiego, prof. Franciszek Marek otrzymał tytuł doktora honoris causa UO.
To pożegnanie człowieka, którego życie łączyło lokalną historię Gogolina z historią opolskiej nauki.
Prof. dr hab. Franciszek Antoni Marek zmarł 4 października 2026 roku. Miał 95 lat.


Napisz komentarz
Komentarze