Najstarszy zabytek sakralny gminy Walce

Pierwsze pisemne wzmianki o wsi Brożec pochodzą z 1228 roku. Cystersi z klasztoru w Kazimierzu byli założycielami wsi, co było zgodne z ich misją osadniczą i kolonizacyjną, prowadzoną na terenie Śląska. W 1290 roku cała dziesięcina z Brożca została przekazana klasztorowi norbertanek w Czarnowąsach. Dokumenty z 1319 roku wspominają o sołtysie w Brożcu, co świadczy o tym, że wieś była lokowana na prawie magdeburskim. W tym samym roku w źródłach pojawia się także Milo Plebanus de Brozec, który pełnił funkcję notariusza przeora klasztoru Gottfrieda z Czarnowąsów. Obecność plebana jest dowodem na istnienie już wtedy parafii rzymskokatolickiej we wsi.

Przez kolejne stulecia Brożec rozwijał się, choć nie omijały go zawirowania historyczne. W 1602 roku wieś przeszła w ręce Georga II von Oppersdorffa, który zakupił ją od klasztoru w Czarnowąsach. Zyski z dziesięcin były elementem dochodów właścicieli wsi. Niestety, nie minęło wiele czasu, a nad wsią zawisły ciemne chmury. W 1633 roku Śląsk nawiedziła epidemia dżumy, która nie oszczędziła mieszkańców Brożca – zginęła wtedy jedna trzecia ludności. Zaraza była jednak tylko jednym z wielu nieszczęść, które spadły na wieś w XVII wieku. W tym samym czasie toczyła się bowiem wojna trzydziestoletnia, która miała katastrofalne skutki dla całej Europy. W jej wyniku wielu mieszkańców Brożca przeszło na protestantyzm, co było odzwierciedleniem szerszych tendencji religijnych w regionie. Po zakończeniu wojny, dzięki staraniom właściciela wsi, doszło do rekatolizacji, znanej jako okres kontrreformacji. W 1661 roku założono wiejską księgę chrześcijan, a pięć lat później księgę chrztów, co wskazuje na wzmożoną działalność parafii i odbudowę życia religijnego.

Na przestrzeni wieków pierwotny, drewniany kościół stopniowo ulegał zniszczeniom. W XVIII wieku stan budynku był już na tyle zły, że groził zawaleniem. W związku z tym ks. Mathias Klose, urodzony w Alt Schothau koło Wrocławia, podjął decyzję o budowie nowego kościoła. Było to ogromne przedsięwzięcie, które wymagało znacznych środków finansowych oraz zaangażowania lokalnej społeczności. 13 kwietnia 1774 roku rozpoczęto prace budowlane. Patronat nad budową objął Costadius Huffnagel z klasztoru w Czarnowąsach, zaś nadzór budowlany powierzono mistrzowi murarskiemu Martinowi Aschnerowi. Za roboty ciesielskie odpowiadał Nikiel Tłusty, znany mistrz z regionu. Budowa nowego kościoła trwała ponad rok i zakończyła się usadzeniem kopuły na wieży kościelnej 21 sierpnia 1775 roku. Nowy kościół pw. Wszystkich Świętych został wzniesiony w stylu barokowym, charakterystycznym dla tego okresu. Choć styl barokowy kojarzy się z przepychem i bogactwem, w przypadku Brożca mamy do czynienia z bardziej stonowaną, wiejską wersją tego nurtu, która harmonijnie wpisuje się w otoczenie.

W kolejnych latach kościół przechodził liczne modernizacje i remonty. W 1782 roku, a następnie w 1852 roku, dokonano wymiany pokrycia dachowego z gontu na dachówkę. Inwestycję tę zlecił ks. dziekan Joseph Mazur, a jej koszty pokryły w dwóch trzecich środki państwowe, a w jednej trzeciej parafianie oraz hrabia Oppersdorff, co pokazuje, jak ważnym obiektem był kościół dla lokalnej społeczności.

Podczas II wojny światowej Brożec, podobnie jak wiele innych wsi na Śląsku, znalazł się na trasie działań wojennych. Rankiem 19 marca 1945 roku Armia Czerwona wkroczyła do Brożca w ramach operacji górnośląskiej. Wówczas plebania została zajęta przez wojsko. Pomimo trudnych warunków, budynki kościoła i wsi przetrwały wojnę bez większych zniszczeń. Ksiądz Jan Smogorzewski, ówczesny proboszcz, w kronice parafialnej odnotował, że choć wieś była w dużym stopniu opustoszała, zwłaszcza brakowało mężczyzn, budynki nie zostały zniszczone. Po wojnie Brożec stał się miejscem zamieszkania dla około 100 rodzin repatriantów zza Buga, którzy osiedlili się tu za pośrednictwem Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Pierwsze po wojnie Misje Święte odbyły się 26 lutego 1949 roku i były ważnym elementem odbudowy życia duchowego w parafii. 

Kościół w Brożcu miał również zaszczyt gościć wybitne osobistości. 26 czerwca 1983 roku wieś odwiedził kardynał Joseph Ratzinger, późniejszy papież Benedykt XVI. Jego wizyta była wydarzeniem o ogromnym znaczeniu dla parafian i została upamiętniona specjalną tablicą w kościele. 

Obecnie kościół pw. Wszystkich Świętych w Brożcu jest wpisany do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Jego barokowa architektura oraz bogate wnętrze przyciągają zarówno wiernych, jak i turystów. W świątyni znajdują się liczne cenne elementy wyposażenia, takie jak barokowa ambona, konfesjonał, chrzcielnica oraz XIX-wieczne organy, które są świadectwem dawnego kunsztu artystycznego.

W parafii w Brożcu, oprócz kościoła parafialnego, znajduje się także kapliczka z 1833 roku. Została ona wybudowana w stylu barokowym, a dokładniej w jego skromniejszej wersji zwanej "Dorfbarok" czyli baroku wiejskim, bardzo rozpowszechnionej w tamtym czasie w Bawarii, Czechach i na Śląsku. Styl ten, choć prostszy, zachowuje cechy baroku, takie jak bogactwo form i dekoracji, choć w bardziej przystępnej, wiejskiej wersji. W kapliczce znajduje się obraz Matki Boskiej Pocieszenia, który jest przykładem malarstwa naiwnego, charakterystycznego dla lokalnych warsztatów ludowych. Obraz ten przez lata stanowił ważny element pobożności mieszkańców Brożca. Wokół kapliczki rozwijał się zwyczaj, że ludzie z Brożca i okolicznych wiosek przynosili świece, które zapalali przed obrazem w najprzeróżniejszych intencjach. Zwyczaj ten, choć wywodzący się z ludowej pobożności, stanowił ważny element życia religijnego lokalnej społeczności.

Dziś kościół stanowi centrum życia religijnego parafii, a jednocześnie ważny punkt na mapie regionu. Jego barokowa architektura, cenne wyposażenie oraz kapliczka z obrazem Matki Boskiej Pocieszenia przyciągają uwagę miłośników sztuki i historii. Kościół jest nie tylko zabytkiem, ale także żywym świadkiem wiary i tradycji, które przetrwały wieki, aby być przekazywane kolejnym pokoleniom. 

Zanim skomentujesz przeczytaj całość w aktualnym wydaniu Tygodnika Krapkowickiego z 27 sierpnia - e-wydanie dostępne tutaj.