Hotele dla owadów to więcej niż modny dodatek do ogrodu

Historia hoteli dla owadów sięga daleko wstecz. Pierwsze budki dla dzikich pszczół zostały zbudowane już około 1840 roku w Anglii przez prywatne osoby, wówczas raczej w celach obserwacyjnych. Mogą one być uważane za prekursorów dzisiejszych hoteli dla owadów, które są odpowiednie dla różnych grup owadów. Jednak prawdziwe rozpowszechnienie nastąpiło dopiero w latach 90. XX wieku, gdy praktyczne środki ochrony przed owadami, które można było stosować praktycznie przez każdego, zaczęły przyciągać coraz większą uwagę. Europejskie organizacje ochrony środowiska przyczyniły się do zwiększenia znaczenia hoteli dla owadów, a także w kontekście permakultury odgrywają one ważną rolę.
Różnorodność hoteli dla owadów jest imponująca. Obejmuje ona małe, samodzielnie wykonane kreacje oraz duże modele przypominające ściany lub szafki. Są one często budowane przez grupy ochrony środowiska lub realizowane przez przedsiębiorstwa ogrodnicze i krajobrazowe. Ich budowa nie jest tylko funkcjonalna, ale także estetycznie atrakcyjna, co przyczynia się do tego, że często można je znaleźć w ogrodach, parkach i nawet na wystawach ogrodniczych.

Po co owadom domki?
Dlaczego jednak hotele dla owadów są tak ważne? Odpowiedź tkwi w silnym zakłóceniu naturalnych siedlisk owadów przez ingerencje ludzkie. Monokultury, stosowanie pestycydów i tendencja do schludnych krajobrazów doprowadziły do tego, że naturalne siedliska owadów stają się coraz rzadsze. Hotele dla owadów oferują im alternatywne miejsce życia i przyczyniają się tym samym do zachowania różnorodności świata owadów.
Oprócz znaczenia dla różnorodności gatunkowej hotele dla owadów spełniają także praktyczne funkcje w ogrodach. Wiele pożytecznych owadów, takich jak trzmiele, dzikie pszczoły i różne gatunki os, przyczynia się poprzez zapylanie i zwalczanie szkodników do utrzymania równowagi ekologicznej. Ponadto hotele dla owadów służą również celom edukacyjnym, szczególnie dla szkół, które chcą przekazać swoim uczniom wiedzę na temat biologii owadów i praktycznej ochrony środowiska.
Niemniej jednak istnieją także krytyczne głosy w stosunku do hoteli dla owadów. Niektóre grupy ochrony środowiska coraz częściej kwestionują edukacyjną wartość tych obiektów. Argumentują, że hotele dla owadów często są postrzegane jako proste rozwiązanie problemu owadobójstwa, bez jednak wsparcia skutecznych działań, takich jak rewitalizacja siedlisk. Ponadto komercyjnie dostępne hotele dla owadów często nie są właściwie zaprojektowane i wypełnione, co może prowadzić do rozczarowań związanych z ich zasiedleniem.

Zrób to sam!
Budowa własnego domku dla owadów wcale nie jest trudna. Taki domek to niewielka struktura, którą nawet osoby początkujące w majsterkowaniu powinny móc z łatwością zrealizować. Jak się za to zabrać? I jak wyposażyć go tak, aby zapewnić owadom komfortowe warunki?
Podstawowym materiałem, który można wykorzystać do budowy domków dla owadów, jest drewno. Stare deski lub drewniane odpady mogą być świetnym wyborem. Ważne jest jednak, aby upewnić się, że drewno nie zostało poddane impregnacji, malowaniu ani nie zawiera szkodliwych substancji chemicznych. Ponadto inne materiały, takie jak glina, bambus, szyszki czy kora drzewa, również mogą być wykorzystane do tworzenia dodatkowych komór lub otworów.
Przykładowy domek jest wykonany z drewna bukowego lub dębowego i ma formę niewielkiej skrzynki z dachem. Przestrzenie wewnątrz mogą być wypełnione różnymi materiałami, które zapewnią owadom wygodne warunki. Aby rozpocząć pracę, należy dokładnie przygotować deski w odpowiednich wymiarach zgodnie z projektem i połączyć je, tworząc skrzynkę. Łączenia można wykonać na zrąb lub jaskółczy ogon, co nada domkowi atrakcyjny wygląd. Należy również pamiętać o pozostawieniu pustej przestrzeni na szufladę oraz przygotowaniu dachu i górnej części domku. Po złożeniu wszystkich elementów razem, dach można pokryć drewnianymi gontami. Ważne jest, aby unikać używania kleju podczas budowy, ponieważ zawarte w nim substancje mogą być szkodliwe dla owadów. Zamiast tego, elementy można połączyć drewnianymi kołkami lub gwoździami. Należy również pamiętać, że ważne jest nie tylko zapewnienie solidnej konstrukcji, ale także odpowiedniego wypełnienia wolnych przestrzeni. Podczas budowy domku warto zwrócić uwagę na różnorodność materiałów wewnątrz, aby zapewnić odpowiednie warunki dla różnych gatunków owadów.
Na koniec, miejsce, w którym zostanie umieszczony domek dla owadów, ma kluczowe znaczenie dla jego skuteczności. Wybierzmy dobrze nasłonecznione, ale częściowo zacienione miejsce. Należy również zapewnić stabilne umocowanie domku na ziemi lub na odpowiedniej wysokości, aby zapewnić owadom komfort i ochronę. Gotowy domek dla owadów może przyciągnąć wiele różnych gatunków, dlatego też warto umieścić go z dala od miejsc wypoczynku. Unikajmy stawiania mebli ogrodowych w bezpośrednim sąsiedztwie, aby uniknąć niepotrzebnych zakłóceń podczas wizyt małych mieszkańców.

Zadbaj o domek dla owadów
Po zakończeniu budowy domków dla owadów istotne jest regularne kontrolowanie ich stanu oraz obserwacja, czy są one zamieszkane przez owady. Niektóre gatunki mogą wymagać specjalnych warunków, które należy utrzymać. Ważne jest, aby nasze działania były korzystne dla owadów i nie przeszkadzały im w codziennym funkcjonowaniu.
Domek dla owadów wykonany własnoręcznie warto regularnie sprawdzać pod względem kondycji technicznej. Nie zaleca się jednak zmiany wypełnień - raz wybudowany domek powinien pozostać niezmieniony przez kolejne sezony. Jeśli zauważymy jakieś uszkodzenia, należy je naprawić, jednak dobrze wykonany domek dla owadów powinien być schronieniem dla nich aż do momentu, gdy sam się rozpadnie.
Aby wydłużyć żywotność domku dla owadów, można dodawać nowe wypełnienia w miejsce tych, które zostały zużyte. Nie powinno się jednak usuwać starych wypełnień, ponieważ nadal mogą one być domem dla owadów, które nie są widoczne gołym okiem.
Hotele dla owadów stanowią możliwość uświadomienia sobie znaczenia owadów dla naszych ekosystemów i praktycznej ochrony środowiska. Choć same w sobie nie wystarczają, aby zatrzymać owadobójstwo, mogą jednak stanowić istotny wkład w podniesienie świadomości tego palącego problemu środowiskowego i poparcie konkretnych działań na rzecz zachowania różnorodności gatunkowej.