Czy przyrodnicy są jeszcze potrzebni? Pół żartem, pół serio o rozterkach współczesnego biologa

Zapytałam więc sztuczną inteligencję czy powinnam zmienić zawód i jaka przyszłość czeka moich kolegów oraz mnie samą. Przekonajmy się więc, co ona na to?

Nowe technologie
Swoje studia zaczynałam, kiedy rozwijała się technologia smartfonów, a zdobycze techniki jak na przykład popularny czat sztucznej inteligencji jeszcze się wizjonerom nie śniły. Jeszcze w czasach gimnazjum, a potem szkoły średniej musiałam pisać samodzielnie wypracowania oraz prace semestralne. Czasem pomagała mi największa wówczas zdobycz techniki jaką była ściąga.pl oraz inne podobne platformy internetowe. Jednak od niedawna nauczyciele szkolni i akademiccy mają związane ręce, gdyż pojawiło się ogólnodostępne narzędzie ułatwiające zaliczanie materiału zarówno podczas sprawdzianów, egzaminów czy całych dużych analiz i wypracowań. Najlepszym „czatem GPT” była koleżanka z ławki obok, z którą trzeba było się przynajmniej zakolegować. Niezbędne w czasach szkolnych i studenckich było pomaganie sobie nawzajem w karkołomnych zadaniach, chociaż czasem brak chęci i bolesna odmowa pomocy w trudnych zadaniach była motywowana potencjalną konkurencją na rynku pracy. Czat sztucznej inteligencji nie pyta - on po prostu rozumie. Nie trzeba go nawet lubić, ale szybko okazuje się w obecnych czasach najlepszym przyjacielem. Odbyłam więc inspirującą „rozmowę” z czatem sztucznej inteligencji

Rozmowy z cz(k)atem
Zapytałam owe narzędzie o kluczową dla mnie kwestię: „Czy przyrodnicy są jeszcze potrzebni?”. Trudno ocenić na ile sztuczna inteligencja ma empatię, na ile wyczuwa intencje rozmówcy, ale trzeba jasno powiedzieć, że trafnie zdiagnozowała moją obawę i jak na dobrze „wychowaną” sztuczną inteligencję przystało odpowiedziała zgodnie z moimi oczekiwaniami. Czat przedstawił znaczenie przyrodników na wielu polach i wielu ważnych dziedzinach życia. Odetchnęłam więc z ulgą. Sztuczna inteligencja wie czym przyrodnik zajmuje się na co dzień. Według czatu współcześni przyrodnicy zajmują się pracą na różnych płaszczyznach. Przyrodnicy zajmują się badaniami terenowymi, monitorowaniem i oceną zmian w środowisku. Ważnym aspektem, który trudno wyeliminować za pomocą nowych technologii jest ochrona gatunków zagrożonych np. poprzez opracowywanie strategii ochrony środowiska przyrodniczego. Zadaniem przyrodników jest zarządzanie zasobami naturalnymi i opracowywanie zrównoważonych strategii użytkowania i ochrony zasobów naturalnych. 

Trudno zastąpić ekologów przy pomocy sztucznej inteligencji w kontaktach z ludźmi i przekazywania wiedzy naukowej w przystępny dla społeczeństwa sposób. To ekolodzy przygotowują informacje, edukują innych na temat znaczenia środowiska naturalnego, jego zasobów, etyki środowiskowej i wyzwań z jakimi mierzy się współczesny człowiek oraz z jakimi problemami będzie mierzył się w przyszłości. Zarówno biolodzy, ekolodzy, klimatolodzy oraz inni naukowcy z dziedziny nauk przyrodniczych zajmują się szukaniem odpowiedzi na nurtujące pytania i to od nich będzie zależało jak będzie przebiegać rekultywacja zdegradowanego terenu, projekt nowej formy ochrony obszarowej, a także ocena poziomu bioróżnorodności na danym obszarze, a także wiele innych aspektów. Nie należy również zapominać o znaczeniu przyrodników w tworzeniu nowych narzędzi, technologii i metod badawczych, które ułatwiają rozwiązywanie problemów nauk przyrodniczych, np. ochrony środowiska, ekologii, biologii ewolucyjnej. 

Czy sztuczna inteligencja zabierze mi pracę?
Według czatu nie. I to wydaje się być obiecujące. Jednak czat nie zamyka się na współpracę z przyrodnikami. Czat uważa, że technologie oparte na sztucznej inteligencji, mogą być bardzo pomocne w wielu dziedzinach, w tym również w badaniach nad środowiskiem naturalnym. Jednakże, istnieje wiele złożonych aspektów przyrody, które wymagają interdyscyplinarnego podejścia oraz głębszego zrozumienia, którego nie jest w stanie zapewnić jedynie sztuczna inteligencja. Złożoność świata przyrody i niezbędność przebywania w terenie przynajmniej częściowo dyskredytują sztuczną inteligencję. Wiele badań nad przyrodą wymaga bezpośredniej obserwacji terenowej, zbierania próbek i danych oraz interakcji z fizycznymi elementami środowiska naturalnego. Sztuczna inteligencja może wspomagać te działania, ale nie zastąpi ich w pełni. Ekosystemy naturalne są niezwykle złożone, obejmując wiele interakcji międzygatunkowych, zmiennych środowiskowych i procesów ekologicznych. Zrozumienie tych złożonych relacji wymaga nie tylko analizy danych, ale także interpretacji i wnioskowania, które są trudne do osiągnięcia tylko za pomocą sztucznej inteligencji. W wielu przypadkach rozwiązanie problemów związanych z ochroną środowiska wymaga kreatywności, innowacyjności i elastyczności myślenia, które są charakterystyczne dla ludzkiego umysłu. Przyrodnicy często wykorzystują swoją intuicję i doświadczenie w podejmowaniu decyzji oraz opracowywaniu strategii ochrony środowiska. 

Ochrona środowiska naturalnego wymaga również uwzględnienia kwestii etycznych, społecznych i politycznych. Decyzje dotyczące zarządzania zasobami naturalnymi często są związane z wartościami społecznymi i politycznymi, które nie zawsze mogą być jednoznacznie zdefiniowane za pomocą algorytmów sztucznej inteligencji. Przyrodnicy często pełnią rolę mediów między nauką a społeczeństwem, tłumacząc skomplikowane koncepcje naukowe w zrozumiały sposób i angażując społeczność w proces podejmowania decyzji dotyczących ochrony środowiska. Co pocieszające, czat twierdzi, że sztuczna inteligencja, w tym czat GPT, może być użyteczna w wielu aspektach badań nad środowiskiem przyrodniczym, to jednak nadal istnieje wiele zadań i wyzwań, których technologia sztucznej inteligencji nie jest w stanie w pełni zastąpić. 

Przyrodnicy i obszary ich zainteresowań pozostaną niezmiennie ważne w zrozumieniu, ochronie i zarządzaniu środowiskiem naturalnym.