Pomniki przyrody

Zajmijmy się drzewami
Polska może się pochwalić imponującą ilością drzew będących pomnikami przyrody. Drzewa stare i okazałych wymiarów budziły w naszej kulturze szacunek od pokoleń. W słowiańskich wierzeniach stanowiły one miejsce modlitwy i uznawane były za siedzibę bogów, duchów i demonów. Najwięcej pomników przyrody zachowało się w przestrzeni miejskiej - najczęściej na cmentarzach, w zieleni przydomowej, w skwerach i w parkach. Drzewa pomnikowe w Polsce reprezentowane są niemalże przez wszystkie gatunki rodzime, w skład których wchodzą dęby, lipy, buki, klony i jesiony. Co ciekawe i, mogłoby się wydawać, nietypowe, niektóre drzewa pomnikowe należą do gatunków obcych. Sami najbardziej doceniamy przepiękne kasztanowce i robinie akacjowe, które praktycznie całkiem zespoliły się z naszą kulturą. Obecnie w Polsce znajduje się około 35 tysięcy drzew pomnikowych, z których główną grupą są drzewa indywidualne - około 30 tysięcy. W skład pozostałych drzew pomnikowych wchodzą zabytkowe aleje czy grupy drzew.

Każdy może zgłosić swoje drzewo
Od 2009 r. pomnik przyrody ustanawia rada gminy (wcześniej robił to również wojewoda, a w okresie PRL wojewódzka rada narodowa). Ustanowienie obiektu przyrodniczego pomnikiem przyrody wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Aby zgłosić drzewo do ochrony pomnikowej, należy złożyć wniosek do urzędu gminy lub miasta. Podstawową sprawą przy składaniu wniosku jest określenie gatunku interesującego nas drzewa oraz obwód jego pnia na wysokości 130 cm od ziemi, czyli tzw. pierśnicy (jej nazwa wzięła się od wysokości, w której człowiek średnich rozmiarów ma klatkę piersiową). Po zmierzeniu obwodu pnia należy odczytać z tabelki, czy nasze drzewo spełnia wymóg co do jego obwodu oraz gatunku, a także wypełnić stosowny formularz o informacjach na temat m.in. położenia drzewa i jego kondycji. 

Pomniki przyrody w województwie opolskim
Na terenie województwa opolskiego występuje około 700 pomników przyrody będących drzewami. Spośród najważniejszych gatunków wyróżnione zostały dęby, platany, cisy, graby, jodły, modrzewie, jesiony, daglezje i wiele innych gatunków. Najliczniej reprezentowanym gatunkiem okazał się dąb szypułkowy, który stanowił prawie połowę wszystkich gatunków. Liderami w liczbie drzew pomnikowych okazały się powiat brzeski i opolski, w których występuje razem około 40% wszystkich drzew pomnikowych województwa. W Nadleśnictwie Opole najstarszymi drzewami jest grupa pięciu dębów, których wiek jest szacowany na 320 lat. W Opolu drzewem o największym obwodzie jest znajdujący się na Placu Wolności platan klonolistny, którego obwód wynosi 758 cm, czyli jego średnica wynosi prawie 250 cm.