Wyzwanie dla Krapkowic: walka ze smogiem

- Główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza w Polsce są pozaklasowe piece i kotły na węgiel i drewno. Urządzenia te, nie bez racji, nazywane są kopciuchami. W Polsce wykorzystywanych jest wciąż około 3 milionów kopciuchów. To one wypuszczają do powietrza duże ilości dymu i zanieczyszczeń. Często spalany jest w nich węgiel niskiej jakości, np. miał, a nawet śmieci, co jeszcze bardziej zwiększa toksyczność powietrza, którym wszyscy oddychamy – wyjaśnia Emil Nagalewski z Polskiego Alarmu Smogowego. 

Smog zabija
Sposób ogrzewania naszych domów nie jest obojętny dla naszego zdrowia. Z szacunków Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że każdego roku w Polsce z powodu zanieczyszczenia powietrza umiera przedwcześnie kilkadziesiąt tysięcy osób. Badania i statystyki szpitalne jednoznacznie pokazują wpływ smogu na nasze zdrowie. W okresie grzewczym, szczególnie w miejscach narażonych na zanieczyszczenia, liczba zachorowań i zgonów znacząco wzrasta. To problem wymagający pilnych działań i większej świadomości społecznej.

Skutki zanieczyszczenia powietrza nie dla wszystkich są odczuwalne w ten sam sposób. Wiele zależy od ogólnego stanu zdrowia, wieku, przebytych chorób itp. Osoby należące do grupy o podwyższonym ryzyku ostrych i nasilonych skutków zdrowotnych krótkotrwałej ekspozycji na zanieczyszczenie powietrza to przede wszystkim chorzy na przewlekłe schorzenia układu sercowo-naczyniowego lub oddechowego, dzieci, seniorzy, kobiety w ciąży. Przedstawiciele tych grup szczególnie powinni uważać w trakcie tzw. epizodów smogowych, które nawiedzają nas każdej jesieni i zimy.

Nie wszyscy zdają sobie sprawę z zagrożeń i tego, że smog dotyczy także ich miejsca zamieszkania. Jednym z najczęściej powielanych mitów na temat smogu jest ten dotyczący występowania zanieczyszczeń powietrza tylko w dużych miastach. Tymczasem jeśli przejrzymy niechlubne rankingi najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce, które corocznie publikuje Polski Alarm Smogowy, to w czołówce znajdziemy Nową Rudę, Suchą Beskidzką, Pszczynę, Zawiercie, niewielki Zabierzów czy Godów. Nawet w najmniejszych miejscowościach i wsiach możemy mieć do czynienia ze smogiem, zwłaszcza gdy sąsiedzi wrzucają do pieca co popadnie.

Smog w Krapkowicach
Jak Krapkowice wypadają na smogowej mapie Polski? 31 dni smogowych w 2022 roku i ponad trzykrotnie przekroczony poziom docelowy rakotwórczego benzo(a)pirenu – to dane pomiarowe z krapkowickiej stacji Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. To dużo czy mało? Wydaje się, że Krapkowice są smogowym średniakiem. Na  mapie Polski znajdziemy wiele miejscowości, w których jakość powietrza jest znacznie gorsza, ale to nie powinno być powodem wielkiej satysfakcji. Przekroczenia akceptowalnych poziomów zanieczyszczeń wskazują, że i włodarze gminy, i mieszkańcy mają jeszcze dużo do zrobienia, jeśli chcą oddychać powietrzem wolnym od niebezpiecznych substancji.

Jak walczyć ze smogiem? Jako pierwsi o czyste powietrze zaczęli zabiegać mieszkańcy Krakowa. To ich aktywność i determinacja wymusiła zmiany, które z każdym rokiem poprawiają jakość powietrza w mieście. Za przykładem Krakowa poszły inne miasta. Najlepiej radzą sobie te, których władze są świadome problemu, zdeterminowane by go rozwiązać i gotowe do wsparcia mieszkańców.

– Po pierwsze samorząd powinien regularnie prowadzić kampanie edukacyjno-informacyjne dotyczące wpływu smogu na zdrowie, nowych przepisów antysmogowych oraz łatwo dostępnych dotacji na wymianę kopciucha, które mieszkańcy mogą pozyskać w ramach programu „Czyste Powietrze”. Po drugie samorząd powinien wspierać mieszkańców w pozyskiwaniu tychże dotacji, prowadząc ogólnodostępne punkty konsultacyjne. Po trzecie samorząd musi egzekwować obowiązujące przepisy antysmogowe i bezwzględnie walczyć z osobami, które spalają odpady – podkreśla Emil Nagalewski.

Kasa czeka, czas ucieka!
Każdy właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego może otrzymać dotację na termomodernizację domu i wymianę źródeł ciepła. Program dotacyjny „Czyste Powietrze” oferuje w zależności od dochodów nawet 135 tys. zł dofinansowania. Do tego programu złożono już ponad 600 tys. wniosków. Nie warto czekać na ostatnią chwilę lub wyczerpanie środków. Lepiej zawczasu wejść na stronę czystepowietrze.gov.pl lub dopytać się w urzędzie gminy, jak dostać dotację. Warto też zainteresować się bonem ekologicznym przygotowanym przez krapkowickie starostwo, który dostępny jest dla mieszkańców powiatu krapkowickiego.

 Zanim skomentujesz przeczytaj całość w aktualnym wydaniu Tygodnika Krapkowickiego z 12 września - e-wydanie dostępne tutaj.