Jak produkować mniej śmieci?

Nasze odpady
W Unii Europejskiej na jednego mieszkańca rocznie przypada średnio 487 kilogramów śmieci. Najwięcej śmieci w Europie produkuje Dania (781 kilogramów rocznie na mieszkańca), a Polska wraz z Rumunią znajdują się na ostatnich miejscach jeśli chodzi o produkowanie śmieci (odpowiednio: 315 oraz 272 kilogramów rocznie na mieszkańca). Głównym źródłem odpadów w Polsce jest przemysł. Górnictwo wraz z przemysłem przetwórczym i energetyką stanowią prawie 70%. Natomiast nasze gospodarstwa domowe generują 5% odpadów. Warto jednak pochylić się nad własnymi wyborami konsumenckimi, ponieważ jest to tylko pozornie niewielka ilość, a w skali całego kraju ma ogromne znaczenie. Mimo iż jesteśmy na szarym końcu tej niechlubnej listy, nie mamy zbyt wielu powodów do radości. Nasze śmieci lądują wszędzie. Trafiają do lasów, na skwery, na łąki, pola, są w niewielkiej ilości przetwarzane, a dodatkowo do Polski rocznie sprowadza się miliony ton odpadów z innych krajów, co powoduje, że niemalże toniemy w śmieciach. 

Po pierwsze redukcja
Zadaniem procesu redukcji jest ograniczenie produkowania niepotrzebnych śmieci na samym początku. W chwili projektowania produktu możliwe jest wybranie rozwiązań zmniejszających ilość materiałów potrzebnych do wyprodukowania gotowego przedmiotu. Coraz popularniejszym zabiegiem jest produkowanie opakowań o zmniejszonej ilości tworzywa sztucznego na przykład w butelkach plastikowych (producenci często podkreślają, iż do wyprodukowania opakowania zużyte zostało mniej surowców). Producenci produkując nowe przedmioty, mogą zastanowić się, w jaki sposób mogą ograniczyć ilość wykorzystanego surowca, aby produkt spełnił wymagania i odpowiednie kryteria. Z kolei my – konsumenci - możemy podczas zakupu zastanowić się, czy zakup tej rzeczy jest nam potrzebny oraz czy nie lepsze jest wybranie produktu alternatywnego lub zapakowanego w alternatywny sposób (na przykład produkty na wagę do własnych opakowań wielorazowych lub produkt zapakowany fabrycznie).

Używaj ponownie
Wiele przedmiotów codziennego użytku można używać wielokrotnie. W taki sposób możemy ograniczyć nadmierną konsumpcję. Warto wybierać produkty w opakowaniach zwrotnych, na przykład szklane butelki, których żywotność możemy przedłużyć aż do 25 cykli. Chociaż nie wszystkie sklepy są przychylne odnośnie butelek zwrotnych, to sklep, w których dokonaliśmy zakupu produktu w opakowaniu zwrotnym, ma obowiązek przyjąć od nas takie opakowanie (czasem za okazaniem paragonu, chociaż nie we wszystkich sklepach jest to konieczne). Zamiast kupować nowe produkty codziennego użytku, takie jak meble, naczynia czy ubrania, możemy skorzystać z rynku przedmiotów używanych tzw. z drugiej ręki. Takie przedmioty często są kilkukrotnie tańsze w porównaniu z przedmiotami nowymi. Dodatkowym atutem jest to, że bardzo często przedmioty używane są wykonane z lepszych materiałów (gdyż mimo wcześniejszego używania nie uległy zniszczeniu), a tym samym ich użytkowanie będzie tańsze i długotrwałe. 

Recykling
Dopiero gdy powyższe metody nie są możliwe do zrealizowania, możemy wykorzystać przetwarzanie odpadów, czyli recykling. Pojęcie to dotyczy odzyskiwania surowców poprzez ponowne przetwarzanie odpadów, produktów, materiałów czy substancji i wykorzystanie ich w pierwotnym lub innym celu. Recykling może dotyczyć materiałów (np. odzyskiwania szkła, metalu, tworzyw sztucznych czy papieru) i surowców (np. rozbicie tworzyw sztucznych na podstawowe cząsteczki). Recykling organiczny wykorzystywany jest w procesach kompostowania. Przykładem recyklingu jest m.in. przetwarzanie papieru, recykling szkła oraz aluminium, które pozwalają na zaoszczędzenie ogromnej ilości energii, wody oraz zmniejszenie ilości śmieci w otoczeniu. 

Wybieraj świadomie
Te trzy powyższe zasady zostały nazwane „Zasadą 3R”. Nazwa wzięła się od trzech angielskich słów: reduce – redukcja, reuse – używaj ponownie, recycle – recykling. Do zmniejszenia ilości odpadów przyczyniają się odpowiedzialne i świadome wybory konsumenckie, które towarzyszą nam na co dzień. Bezmyślne produkowanie śmieci przyczynia się do wzrostu kosztów związanych z wywozem i przetwarzaniem odpadów, degradacją środowiska naturalnego, w tym wody oraz gleby, a także potrzebą sięgania po nowe tereny, w tym cenne przyrodniczo.