O tym, dlaczego nie wszyscy bawią się w sylwestra…

Praca weterynarzy
Zarówno praca weterynarzy, jak i lekarzy oraz ratowników szpitalnych oddziałów ratunkowego (potocznie zwanego SOR-em) w okresie świąteczno-sylwestrowym jest wyjątkowo intensywna. Na oddziały ratunkowe przychodzą osoby, które walczą ze stanami nagłymi, zatruciami pokarmowymi, przejedzeniem, a podczas sylwestra w grę wchodzi brawura oraz ryzykowne zachowania kończące się często oparzeniami oraz innymi dramatycznymi urazami. Jednak nie tylko na oddziałach pomocowych dla ludzi robi się tłoczno. Również weterynarze w tym okresie mają ręce pełne roboty. W okresie świąteczno-sylwestrowym w lecznicach pojawiają się osoby zatroskane o swoje zwierzaki domowe. Jednym z częstych powodów wizyt u weterynarza w tym czasie jest nadmierna lękliwość naszych pupili.

Fobia dźwiękowa
Fobie są to stany lękowe, przez które zwierzę reaguje panicznym strachem na różne bodźce. Jednym z takich bodźców mogą być dźwięki i nagłe błyski świateł. Odgłos fajerwerków może zwierzęciu przypominać odgłosy związane z burzą, remontami, ruchem ulicznym i wiele innych. Odgłosy te są dla zwierzęcia przerażające i reakcja na nie związana jest z nieprzyzwyczajeniem do nich w okresie młodocianym. Warto zatem już od wczesnych etapów rozwojowych naszego pupila przyzwyczajać go do kontaktu z różnymi przedmiotami czy odgłosami. Jedną z technik pomagających zwierzęciu przyzwyczaić się do różnych dźwięków jest puszczanie nagrań odgłosów na przykład dostępnych w internecie. Naukę przyzwyczajenia do różnych odgłosów można zacząć od puszczania cichych dźwięków, stopniowo zwiększając głośność. Zwierzak w ten sposób będzie przyzwyczajony do różnych dźwięków i nie będzie ich traktować jako coś niecodziennego oraz zagrażającego jego bezpieczeństwu. Z utrudniającą funkcjonowanie naszego pupila fobią możemy zadziałać długoterminowo. W tym przypadku pomóc może terapia behawioralna, jednak kiedy do świąt oraz sylwestra pozostało niewiele czasu, warto skorzystać z porady lekarza weterynarii. Lekarz weterynarii może zaproponować naszemu pupilowi podawanie leków uspakajających, które zadziałają w tych trudnych dla niego momentach. Wiele preparatów dostępnych na rynku działa łagodnie, nie powoduje otępienia u zwierząt i nie wpływa u nich na zdolności poznawcze. 

W dniu wystrzałów
Zanim zbliży się czas intensywnych wystrzałów, warto z naszym czworonogiem udać się na spacer i porządnie go zmęczyć, najlepiej kiedy będzie jeszcze jasno na zewnątrz. Spacer spowoduje, że pies będzie bardziej zmęczony i jego reakcja na bodźce może być mniej gwałtowna. Dodatkowo warto przygotować pupilowi kryjówkę na czas najgłośniejszych wystrzałów, najlepiej zrobić to kilka dni wcześniej, tak aby zwierzak zdążył się zaprzyjaźnić z nowym miejscem. Na czas wystrzałów warto wspierać swojego zwierzaka, ale nie należy zmuszać go do aktywności. Warto jednak przygotować mu angażujące i lubiane przez niego zajęcie, na przykład jadalne gryzaki. Możliwym do rozważenia rozwiązaniem może okazać się włączenie radia lub telewizora, co odwróci uwagę naszego zwierzęcia od wystrzałów. Warto też opuścić rolety, aby błyskające światła nie powodowały dodatkowego rozdrażnienia. 

Ptaki i inne zwierzęta
Aby uświadomić sobie, jak niebezpieczne i dezorientujące dla dzikich zwierząt, w tym na przykład ptaków, są fajerwerki, przypomnieć sobie powinniśmy historię sprzed zaledwie kilku lat. W samym centrum Rzymu w noc sylwestrową zaobserwowano na ulicach setki martwych ptaków. Ptaki lecące chmarą zdezorientowane wystrzałami, ostrym światłem i głośnym hukiem masowo wlatywały w panice w napotkane budynki, drzewa i inne obiekty. Wystarczyło zaledwie kilka minut, aby doprowadzić do masakry. Wystrzały były wykonywane nielegalnie, ponieważ w miejscu tym strzelanie fajerwerkami jest zakazane. Nietrudno znaleźć podobne obserwacje również u nas w kraju. Tej niepokojącej sprawie co roku przyglądają się proekologiczne organizacje, stowarzyszenia oraz towarzystwa ochrony zwierząt. Fundacja Szklane Pułapki co roku prowadzi spacery kontrolne oraz spacery noworoczne w celu weryfikacji, czy ilość znalezionych martwych ptaków zmienia się po nocy sylwestrowej. Okazuje się, że wzrasta 2-3-krotnie. Po kontakcie z fajerwerkami czy petardami giną setki ptaków. Nawet sylwester podczas trwającej pandemii Covid-19 w 2020 roku i zakaz zgromadzeń pozostawił po sobie ślady w postaci śmierci wielu ptaków. Zwrócić uwagę również należy na to, że martwe ptaki znajdowano najczęściej w pobliżu osiedli ludzkich, czyli tam, gdzie ptaki miały duże prawdopodobieństwo kontaktu z fajerwerkami.

Jak my reagujemy?
Wielu ludzi również bardzo źle reaguje na tak dotkliwe bodźce jakimi są wystrzały i błyski świateł pochodzące z petard oraz fajerwerków. Argumentem przemawiającym za ograniczeniem wystrzałów w tym okresie jest dowiedzenie się, jak działają one na innych ludzi. Istnieje cały szereg chorób oraz zaburzeń u ludzi, przez które na pozór niewinna zabawa jest dla nich bardzo dotkliwa. Pamiętajmy przede wszystkim o osobach starszych, niemowlętach i ich rodzicach oraz osobach po trudnych przejściach odczuwających tzw. syndrom stresu pourazowego (PTSD). W trudnych emocjonalnie czasach dla wielu osób fajerwerki mogą wiązać się z negatywnymi konsekwencjami, zarówno fizycznymi, jak i psychicznymi. Pamiętać należy również o tym, że petardy czy fajerwerki należą do obiektów żarzących i mogą powodować zagrożenie zapaleniem. Ryzyko jest szczególnie wysokie latem, kiedy lasy i inne naturalne ekosystemy są narażone na pożar ze względu na panującą suszę. Jednak co roku obserwuje się również przypadki zapaleń i pożarów od fajerwerków nawet w okresie zimowym. Należy również pamiętać, że niektóre naturalne siedliska czy drzewa pomnikowe są szczególnie narażone na zapalenie od petard.

Zadanie współfinansowane z budżetu powiatu krapkowickiego.