Ogrody deszczowe: filtracja, retencja i estetyka w jednym

Susza dotyka już nie tylko krajów afrykańskich, ale także tych położonych w Europie. Coraz więcej utwardzonych powierzchni, rozwinięta kanalizacja, kurczące się obszary zielone oraz zmieniający się klimat powodują okresowe braki wody również w naszym kraju. Aby temu przeciwdziałać, konieczne jest lokalne zatrzymywanie wody w gruncie, czyli retencja. Dzięki temu woda nie trafia od razu do kanalizacji, ale zostaje wykorzystana tam, gdzie jest najbardziej potrzebna – na terenach zielonych. Retencja może przyjmować różne formy, takie jak ogród deszczowy, który można założyć przy własnym domu. Ogród deszczowy to nie tylko estetyczne rozwiązanie, ale także sposób na ochronę środowiska naturalnego.

Czym są ogrody deszczowe?
Ogród deszczowy jest nieco obniżonym w stosunku do otoczenia terenem zielonym, który spełnia funkcję budowli hydrotechnicznej. Zasilany jest przez wodę opadową. Jego specjalna budowa pozwala na działanie jak system retencyjny. Ogród deszczowy składa się z warstw o zróżnicowanej przepuszczalności i chłonności wody, co umożliwia filtrowanie i gromadzenie wody opadowej. Dzięki temu ogród deszczowy zapobiega jej bezpośredniemu spływaniu do kanalizacji. Ogrody deszczowe mogą przybierać różnorodne formy pod kątem ich kształtu, wielkości czy rodzaju wykorzystanych roślin, co pozwala dopasować je do przestrzeni w każdym stylu – nowoczesnym i tradycyjnym.
Tego typu tereny odbierające wodę opadową często realizowane są w przestrzeni miejskiej, gdzie dochodzi do problemów z retencją wody, co sprzyja przesuszeniu gleby i zamieraniu roślin. Można założyć własny ogród deszczowy przy domu, który będzie spełniał funkcję retencyjną na działce i wspierał prawidłowe nawodnienie gleby.

Funkcje
Ogrody deszczowe mogą spełniać zróżnicowane funkcje. Uzupełniają lub zastępują infrastrukturę odwodnieniową na działce, umożliwiają efektywny, ale też bezpieczny dla środowiska odpływ wód opadowych. Mogą zaabsorbować nawet do 40% więcej wody deszczowej niż trawnik, co zapobiega pojawianiu się podtopień i obszarów podmokłych na działce. Potrafią obniżyć temperaturę powietrza nawet o kilka stopni, co daje ukojenie w trakcie upalnego lata. Podczas suszy oddają zakumulowaną wodę opadową do otoczenia, zapobiegając przesuszeniu i obumieraniu innych roślin, natomiast w trakcie ulew odbierają wodę opadową i zmniejszają ryzyko gnicia roślinności. Poprawiają jakość wody deszczowej i gleby, zatrzymując zanieczyszczenia. Wytwarzają tlen, polepszając parametry powietrza i poprawiając mikroklimat w swoim otoczeniu. Są przyjazne dla zwierząt, zapewniając dostęp do życiodajnej wody i pożywienia dla dzikich zwierząt, między innymi owadów, płazów, ptaków czy ssaków, wspierając bioróżnorodność. Pozwalają na oszczędność na podlewaniu oraz na wydatkach za niezagospodarowaną wodę deszczową. Kojąca zieleń ogrodu deszczowego sprawia, że jest on wspaniałym dodatkiem w każdym ogrodzie.

Budowa nie taka trudna
Budowa ogrodu deszczowego może być dostosowana do praktycznie dowolnej wielkości i kształtu, a jego struktura umożliwia retencję i oczyszczanie wody. Ogrody te mogą być wykonane zarówno w gruncie, jak i w pojemnikach, przy czym w gruncie mają formę niecki o głębokości 50-80 cm. Kluczowym elementem jest warstwowość ogrodu, składająca się z warstwy przeciwerozyjnej, wegetacyjnej, filtracyjnej oraz drenującej. Istnieją różne typy ogrodów deszczowych: suchy (na terenie przepuszczalnym), mokry (na terenie o niskiej przepuszczalności) oraz w pojemniku, co sprawia, że można je dostosować do różnych warunków gruntowych. Lokalizacja ogrodu deszczowego musi być przemyślana, aby nie kolidowała z innymi instalacjami i aby teren miał łagodne nachylenie, co umożliwi równomierny spływ wody. Ważne jest, aby dobrać odpowiednie rośliny do ogrodu deszczowego, które będą odporne na zmienne warunki wilgotnościowe, zarówno na nadmiar, jak i niedobór wody. Warto wybierać rośliny rodzime, dostosowane do lokalnych warunków, które nie wymagają częstego podlewania i są łatwe w pielęgnacji. Ogrody deszczowe są atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnych rabat kwiatowych, zwłaszcza na działkach z problemami suszy lub podtopień, i przyczyniają się do ochrony środowiska naturalnego.

Ogrody deszczowe mają wiele zalet, ale warto również zapoznać się z ich wadami. Zalety ogrodów deszczowych to wsparcie retencji wody deszczowej, zmniejszenie ryzyka suszy i powodzi, poprawa jakości wody, gleby i powietrza, obniżenie temperatury otoczenia podczas upałów, dbałość o nawodnienie innych roślin w ogrodzie, redukcja kosztów podlewania ogrodu, możliwość założenia na różnych podłożach, wspieranie bioróżnorodności, estetyczne otoczenie i prosta pielęgnacja. Wady ogrodów deszczowych to ograniczenia w lokalizacji, możliwość okresowego zalewania działki w przypadku nieprawidłowego wykonania i wyższe koszty w przypadku ogrodu mokrego z przelewem awaryjnym.

Ogród deszczowy to doskonały sposób na wprowadzenie ekologicznych rozwiązań do naszego ogrodu, które jednocześnie podnoszą jego estetykę i funkcjonalność. Dzięki odpowiedniemu zaprojektowaniu i wykonaniu może stać się nie tylko ozdobą, ale i ważnym elementem wspierającym retencję wody na naszej działce, przyczyniając się do ochrony środowiska i poprawy jakości życia w naszym otoczeniu.

Zadanie współfinansowane z budżetu powiatu krapkowickiego.