Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
Reklama https://www.zabka.pl/franczyza/kontakt/?utm_source=reg_11&utm_medium=banner&utm_campaign=online&utm_id=banner
środa, 21 października 2026 14:44
Przeczytaj:
Reklama
Reklama Senator RP Beniamin Godyla
Powojenne wybory, zmiany i wysiedlenia na Śląsku

Wysiedlenia mieszkańców parafii Racławiczki w 1946 roku

Kiedy 19 marca 1945 roku na teren parafii Racławiczki wkroczyły wojska Armii Czerwonej, a latem zaczęły się kształtować struktury nowej polskiej administracji, dla miejscowej ludności nadszedł czas głębokich zmian. Jedną z ich konsekwencji były wysiedlenia części mieszkańców, przeprowadzone w lipcu 1946 roku.
Dokumenty i archiwalne zapisy dotyczące powojennych zmian administracyjnych w Racławiczkach po 1945 roku
Agnieszka Józef (po prawej) udająca się na stację kolejową [ze zbiorów rodziny Grzimek].

28 maja sowiecka i polska komendantura w Białej mianowała nowego sołtysa Racławiczek. Został nim Antoni Langer. Nie piastował on jednak tej funkcji długo, gdyż już na początku sierpnia zastąpił go na tym stanowisku Antoni Pelka.
Zmienili się również sołtysi w pozostałych miejscowościach. W Ścigowie, w miejsce Blasiusa Dzionego (1879–1945), który został zastrzelony przez Sowietów, powołano Jana Rusina. Mieszkańcy Ścigowa nie są do końca pewni, czy był on pierwszym powojennym sołtysem wsi, jednak w wielu  swoich relacjach wskazuje właśnie na tę osobę. Sołtysem Dziedzic został Józef Szczepanek (1883–1964). Zastąpił on na tym stanowisku Johanna Magierę (1891–1945), który w kwietniu został wywieziony na Syberię, gdzie zmarł w październiku tego samego roku.
Choć za czasów niemieckich Smolarnia i Serwitut stanowiły wspólny okręg wyborczy z Dziedzicami i miejscowości te miały jednego sołtysa, to w trakcie kształtowania się nowej administracji lokalnej dla Smolarni i Serwitutu wyłoniono odrębnego przedstawiciela. Miał nim zostać Franciszek Lisoń (1896–1969).
Kolejnymi zmianami po wejściu Śląska w granice państwa polskiego była zmiana pisowni imion i nazwisk z niemieckiej na polskojęzyczną. Od teraz Valeska była Walerią, Georg – Jerzym, a Christoph – Krzysztofem. 
Z czasem zmieniono również nazwy miejscowości. Niemieckie Roßtal – nazwa nadana w okresie nazistowskim w miejsce wcześniejszej Polnisch Rasselwitz – przemianowano początkowo na Racławice Polskie, a pod koniec 1946 roku na Racławiczki. Sąsiednie Sedschütz zmieniono na Dziedzice, Pechhütte na Smolarnię, Servitut na Serwitut, Schiegau na Ścigów, a Roding (do 1936 roku Kopaline) na Kopalinę.
Struktura ludności parafii Racławiczki, w porównaniu z okresem sprzed 1945 roku, nie uległa większym zmianom. Po zakończeniu II wojny światowej – stwierdzę tu dość odważnie – aż 95% miejscowej ludności pozostało na miejscu i nie opuściło swoich rodzinnych stron. Mieszkańcami, którzy jeszcze przed nadejściem frontu uciekli w głąb III Rzeszy, byli przede wszystkim leśnicy, kierownicy szkół i nauczyciele. Często nie byli oni związani pochodzeniem z miejscowościami, w których pracowali i żyli, a wielu z nich – również z racji pełnionych funkcji – należało do NSDAP. Z tego względu należeli do grupy osób, które w obawie przed represjami najczęściej opuszczały wieś jeszcze przed nadejściem frontu.
Wśród pozostałych mieszkańców jedynie nieliczni już pod koniec 1944 i na początku 1945 roku, opuścili swoje domy i wyruszyli na południe, najczęściej do Austrii. Część z nich po kilku miesiącach, a niekiedy dopiero po kilku latach, wróciła na Śląsk. Inni zaś przedostali się do Niemiec, gdzie osiedlili się na stałe.

To tylko część artykułu... Czytasz nas regularnie?
Pełne artykuły czekają w aktualnym e-wydaniu.
👉 [Kup wydanie] 


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Reklama
Reklama https://helios.pl/kedzierzyn-kozle/kino-helios/repertuar
Reklama
Reklama
KOMENTARZE
Autor komentarza: Arek Treść komentarza: Idealny przykład jak zmarnować 31 milionów złotych. Przez inne wioski dalej się jedzie Moszna, Zielona, Kujawy, Dobra, Steblów. A tu trzeba 32 miliony zmarnować. Data dodania komentarza: 20.10.2026, 07:35 Źródło komentarza: Obwodnica Strzeleczek coraz bliżej. Umowa podpisana, koniec tranzytu planowany na 2028 rok Autor komentarza: Andrzej Treść komentarza: Nie jęcz nacjonalisto. Masz lepszą propozycję, to zorganizuj. Najważniejsze to bawić się z głową i tak, żeby nie krzywdzić innych. Data dodania komentarza: 5.10.2026, 14:01 Źródło komentarza: [Zdjęcia] Bawarskie święto w sercu Żyrowej Autor komentarza: Andrzej Grabowski Treść komentarza: Piętnaście miesięcy na ekrany, bariery i odwodnienie na takim odci***u to u GDDKiA dość standardowy harmonogram, choć w praktyce najwięcej zależy od terminowych dostaw paneli akustycznych. W Mimirze widać teraz kilka podobnych otwarć w opolskim - https://mimira.eu/przetargi/wojewodztwa/opolskie pokazuje jak inni zamawiajacy w regionie rozkładają takie terminy. Zastanawiam się, czy na etapie wyjaśnień ktoś zapyta o zakres wymiany już istniejących zabezpieczeń przy Odrowążu i Malni. Data dodania komentarza: 5.10.2026, 08:27 Źródło komentarza: Wreszcie będzie ciszej przy A4. GDDKiA ogłosiła przetarg na ekrany akustyczne Autor komentarza: Nacjonalista Treść komentarza: Na wiejskiej hanuka,w żyrowej october zarąbista ta Polska Data dodania komentarza: 26.09.2026, 11:12 Źródło komentarza: [Zdjęcia] Bawarskie święto w sercu Żyrowej Autor komentarza: Alojz Treść komentarza: Brak w nocy lotnej policji powoduje że mogą szaleć Data dodania komentarza: 25.09.2026, 06:50 Źródło komentarza: Nocne „rajdy” w Krapkowicach. Mieszkaniec wskazuje kolejną ulicę: „Aż strach wyjść na ulicę” Autor komentarza: XYZ Treść komentarza: Stop Grażynokracji Data dodania komentarza: 23.09.2026, 15:35 Źródło komentarza: Co napędza lokalną społeczność? W Gogolinie rozmawiali o pomysłach, współpracy i sile mieszkańców
Reklama
Reklama
Reklama