Powrót do przeszłości – przetwory jak od babci

Wspomnienie beztroskiego dzieciństwa: babcina spiżarnia czy piwnica z regałami uginającymi się pod ciężarem słoików z przetworami. Za trendami nie warto ślepo gonić, ale tutaj mamy jeden wyjątek. Samodzielnie wykonywane weki w ostatnich latach zyskują na popularności. Jest to co najmniej dobra informacja, ponieważ domowe przetwory to doskonały sposób na przetwarzanie sezonowych warzyw i owoców oraz na zatrzymanie ich właściwości odżywczych. Przygotowanie zapasów na zimę nie jest trudne. Dodatkowo jest to świetny sposób na to, aby sezonowe owoce i warzywa się nie zmarnowały.

Sezonowe smaki przez cały rok
Sezon na przetwórstwo rozpoczyna się w lipcu i trwa nieprzerwanie do końca września. W tym czasie pasteryzuje się i kisi ogórki, robi dżemy, soki, konfitury i nalewki, marynuje paprykę, cukinię, grzyby, kisi kapustę. Wszystko po to, żeby móc cieszyć się pysznymi i zdrowymi wyrobami zimą. Przetwory w domu przywołują smaki wiosennych lub letnich warzyw i owoców przez cały rok. Jest to ważne zwłaszcza zimą, gdy różnorodność warzyw i owoców jest znacznie mniejsza niż latem. Słoik z dżemem czy pikle to przyjemne i smaczne urozmaicenie oraz dodatkowa porcja witamin w diecie. Podczas przetwórstwa zmniejsza się ilość witamin w owocach i warzywach, jednakże i tak jest ona większa niż w przypadku mrożenia świeżego zbioru.

Zdrowa alternatywa 
Przygotowując samodzielnie przetwory z warzyw lub owoców, ma się wpływ na to, jakie składniki znajdują się w słoiku. To istotne. Przecież przetwarzanie nie poprawi smaku, a tym bardziej jakości oraz świeżości konkretnych produktów. Warzywa i owoce na przetwory powinny być świeże, w pełni dojrzałe i bez żadnych, nawet minimalnych przejawów zepsucia czy pleśni. Najlepiej za prace przy wekach zabierać się natychmiast po zebraniu lub zakupie składników, żeby te nie leżały w lodówce zbyt długo. Podczas przyrządzania przetworów samemu decyduje się o tym, co znajdzie się w składzie dżemu, zalewy czy przecieru. W produkcji na domowy użytek nie trzeba dodawać aromatów, barwników, konserwantów ani ogromnych ilości cukru. Część z takich wspomagaczy może spowodować reakcję alergiczną. W celu zabezpieczenia własnych, domowych przetworów przed drobnoustrojami najczęściej stosuje się metodę pasteryzacji. Sposobów na to jak pasteryzować przetwory jest kilka: na mokro lub na sucho. Oczywiście trwałość i przydatność do spożycia takich domowych weków będzie krótsza niż tych z dodatkiem konserwantów, ale będą zdrowsze i smaczniejsze. W tym miejscu podkreślić należy, że na datę ważności ma też wpływ przechowywanie przetworów.

Prawdziwe skarbnice wiedzy
Mnóstwo przepisów jak robić przetwory domowe najlepiej i najszybciej uzyskać można od mam i babć. Od nich uzyskać też można cenne wskazówki, jak pasteryzować przetwory, kisić i przechowywać oraz jakie słoiki na przetwory wybrać. Jeśli więc tylko ma się możliwość otrzymania takiej wiedzy i skorzystania z domowych przepisów na przetwory, trzeba z takiej okazji skorzystać. Później - w ramach podziękowania – można poczęstować takim słoikiem z owocami osobę, której zawdzięcza się przepis lub od której dostało się ważną radę.

Dobre dla środowiska i nas samych
Dlaczego robienie przetworów jest ekologiczne? Pierwszym aspektem jest to, że korzystamy z produktów sezonowych, które są dostępne lokalnie lub które mamy już w swoim ogrodzie. Eliminowana jest cała droga produkcyjna w fabrykach, a więc także wysokie zużycie wody i energii. Pozwala też zaoszczędzić na długich drogach transportu z miejsca produkcji do magazynów i finalnie sklepów spożywczych. Drugim aspektem jest produkcja odpadów. Do produkcji przetworów zazwyczaj używa się słoików, które już ma się w domu lub jeśli już kupiło się nowe, to używa się ich więcej razy, dzięki czemu unika się wielu odpadów z opakowań. Przygotowując własne potrawy, budujemy świadomość tego, co tak naprawdę znajduje się w naszym jedzeniu, skąd pochodzi i jak zostało wyprodukowane. Domowe przetwory nie zawierają konserwantów, zagęstników, barwników, wzmacniaczy smaku ani aromatów identycznych z naturalnymi. Przy tym sporo oszczędzamy, ponieważ za produkty z ogródka nie płacimy, a jeśli musimy owoce i warzywa kupić, to teraz w sezonie są znacznie tańsze niż poza okresem ich dostępności. 

Zadanie "Bądź po stronie natury" jest współfinansowane z budżetu powiatu krapkowickiego.

Szczegóły i więcej informacji z powiatu krapkowickiego w aktualnym wydaniu Tygodnika Krapkowickiego z 5 lipca - e-wydanie dostępne tutaj.